Με αφορμή τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την ίδρυση της Cremonini Terre Rosse, διοργανώσαμε το πρώτο σεμινάριο συντήρησης χωμάτινων γηπέδων στη Θεσσαλονίκη και συγκεκριμένα στο Tennis House στη Θέρμη όπου και κατασκευάσαμε 2 ολοκαίνουργια χωμάτινα γήπεδα με τα χώματα μας τηρώντας τις ιταλικές προδιαγραφές.

Ακολουθώντας το παράδειγμα Γαλλίας και Ισπανίας, η Ελλάδα επενδύει στο ιταλικό κοκκινόχωμα (περισσότεροι από 1500 τόνοι μεταφέρθηκαν στη χώρα μας τους τελευταίους 18 μήνες) ανεβάζοντας το επίπεδο των χωμάτινων γηπέδων.

Cristina και Filippo Cremonini επισκέφτηκαν πρώτη φορά τη Θεσσαλονίκη και είχαν την ευκαιρία να εξηγήσουν τη σημαντικότητα επιλογής των σωστών πρώτων υλών  για τη δημιουργία του μείγματος και να περιγράψουν τη διαδικασία παραγωγής του Sottomanto Cremonini, προϊόν που τους καθιέρωσε σε Ιταλία αλλά και παγκοσμίως ως τη νούμερο ένα εταιρεία παραγωγής, συνεχίζοντας το έργο των γονιών τους.

Παρών στο σεμινάριο, ένας από τους πλέον έμπειρους συντηρητές της γειτονικής χώρας,   ο Massimiliano Saggia με καταγωγή από το Veneto της Ιταλίας. Ο Max, με παρουσία και στο ATP Masters 1000 στο Foro Italico, έχει συνεργαστεί επαγγελματικά αλλά και αφιλοκερδώς με περισσότερα από 100 club παγκοσμίως, διατηρεί τη μεγαλύτερη ιστοσελίδα γύρω από τον κόσμο των χωμάτινων γηπέδων (www.tennismyself.com) και με το προσωπικό του κανάλι στο YouTube έχει καταφέρει να βοηθήσει συντηρητές σε κάθε γωνιά της γης όπου υπάρχουν clay courts. Ο Max αποκάλυψε τα μυστικά συντήρησης των χωμάτινων γηπέδων τόσο σε κανονικές όσο και σε  αντίξοες συνθήκες και απάντησε σε όλα τα ερωτήματα που απασχολούν τους συντηρητές. Επίσης υπέδειξε πρακτικά, με τη βοήθεια του Γιάννη Ζώτου (Costa Navarino, Κηφισιά,Καβούρι), τον σωστό τρόπο εργασίας και χρήσης των εργαλείων εντός του γηπέδου.

Στο τέλος της εκδήλωσης πραγματοποιήθηκαν αγώνες επίδειξης από τους αθλητές Γιάννης Κουντουράκης (ΟΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ), Μιχάλης Σακελλαρίδης (ΟΑ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ), Λοϊζάς Ανδρέας και Κυπριώτης Βαγγέλης (ΟΑ Αθηνών), μια εκδήλωση που τίμησαν με την παρουσία τους η κυρία Μαρίζα Γεωργίτση (δημοσιογράφος Cosmote TV) οι κύριοι Γιάννης Δουβής (αντιπρόεδρος της ομοσπονδίας τένις), Πέτρος Τσαρκνιάς (πρόεδρος Γ’ ένωση), Απόστολος Μιχαλάκας (φυσικοθεραπευτής Εθνικής ομάδας) και πολλές ακόμη σημαντικές προσωπικότητες από το χώρο του τένις.

Το άρθρο Σεμινάριο συντήρησης χωμάτινων γηπέδων από τη Redclay στη Θεσσαλονίκη εμφανίστηκε πρώτα στο Red Clay.

Ένα γήπεδο για να αποδώσει σωστά θα πρέπει να τοποθετηθεί στη σωστή βάση. Οι επιστρώσεις λοιπόν που το συνθέτουν όσον αφορά το κάτω μέρος χωρίζονται σε τρία στρώματα:

• Στρώση με σκύρα μεταβλητού πάχους από 20 εώς 30 cm και κοκκομετρίας 40/70 mm
• Θρυμματισμένη πέτρα ή χαλίκι με ενδεικτικό πάχος στρώσης 5 cm και μέγεθος κόκκου 3/15 mm.
• Στραγγιστικό στρώμα, και σε αυτή την περίπτωση με ενδεικτικό πάχος 4 cm και με μέγεθος κόκκου 0/15 mm.

Για να ολοκληρωθεί το γήπεδο προστίθενται οι δύο τελικές επιστρώσεις με το κοκκινόχωμα :

• Βασικό στρώμα (sottomanto) με στρώση πάχους τουλάχιστον 4 cm.
• Πούδρα (manto), ίσα-ίσα για να καλύψει όλο το χώρο του γηπέδου με ένα πέπλο. Συνήθως 16 σάκοι των 25 κιλών είναι αρκετοί.

Πόσο χώμα θα χρειαστεί;

Με δεδομένο ότι ένα κλασικό γήπεδο τένις έχει διαστάσεις 18×36 μέτρα και ότι το κοκκινόχωμα θα πρέπει να διαστρωθεί σε ολόκληρη την επιφάνεια των 648 τ.μ. με στρώση πάχους 4 cm, θα χρειαστούν περίπου 33 τόνοι sottomanto.  Πώς μπορώ να υπολογίσω αυτήν την ποσότητα; Με τον κανόνα του 12.

Ο κανόνας του 12

Χρειάζονται 12 κιλά sottomanto για να ανυψωθεί η επιφάνεια ενός τετραγωνικού μέτρου γηπέδου κατά 1 cm (ή διαφορετικά χρειάζονται περίπου 2 σάκοι των 25 κιλών με sottomanto Cremonini για να ανυψωθεί η επιφάνεια ενός τετραγωνικού μέτρου κατά 4 cm). Αφού λοιπόν υπολογίσουμε το εμβαδόν της επιφάνειας του γηπέδου, πολλαπλασιάζουμε το αποτέλεσμα με τo 12 για να δούμε πόσα κιλά sottomanto χρειάζονται για να διαστρωθεί ολόκληρο το γήπεδο με στρώση πάχους 1 cm. Για να ολοκληρώσουμε τον υπολογισμό, θα πολλαπλασιάσουμε με τα 4 cm που είναι το απαραίτητο πάχος της στρώσης. Στην πράξη, για ένα γήπεδο 18×36 μέτρα και εμβαδόν 648 τ.μ. το αποτέλεσμα είναι 31 τόνοι (για την ακρίβεια 31.104 κιλά) , αλλά σε αυτό το σημείο θα πρέπει να προσθέσουμε μια μεταβλητή: τη συμπίεση του κόκκινου χώματος. Το χώμα, μόλις βραχεί και πιεστεί, έχει το χαρακτηριστικό να χάνει όγκο από 15% έως 20%. Αυτό σημαίνει ότι στο τέλος των εργασιών η τελική στρώση θα έχει πάχος περίπου 3,2cm και όχι  4 cm όπως ήταν αρχικά.

Σε τι χρησιμεύει η πούδρα;

Η πούδρα προσφέρει τα εξής:

• Αναβαθμίζει την αισθητική εικόνα του γηπέδου.
• Επιτρέπει στον παίκτη να «γλιστρήσει ελεγχόμενα» κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού.
• Επιβραδύνει την πρόωρη φθορά του γηπέδου.
• Περιορίζει την εξάτμιση του νερού, διατηρώντας την επιφάνεια του παιχνιδιού πιο ελαστική.

Ποιά είναι η διαφορά μεταξύ βασικού στρώματος και πούδρας ή αλλιώς μεταξύ sottomanto και manto;

Το sottomanto παράγεται από θρυμματισμένα κεραμικά στα οποία προστίθενται ακατέργαστοι άργιλοι, ενώ η πούδρα μόνο από θρυμματισμένα κεραμικά. Το sottomanto λοιπόν αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι για ένα χωμάτινο γήπεδο προσφέροντας σε αυτό απαραίτητα χαρακτηριστικά που δεν έχει η πούδρα. Είναι απλά μια διευκρίνιση για να ξεχωρίσουμε το ένα υλικό από το άλλο. Στην πραγματικότητα υπάρχουν πολλές λεπτομέρειες που κάνουν το sottomanto τόσο σημαντικό και ιδιαίτερο.

Πώς να προχωρήσετε στην τοποθέτηση του sottomanto;

Οι επιστρώσεις με σκύρα,χαλίκι και το στρώμα αποστράγγισης θαπρέπει να συμπιεστούν και να ισοπεδωθούν κατάλληλα για να επιτευχθεί η επιπεδότητα που απαιτείται πριν ξεκινήσει η προσθήκη του sottomanto. Μια κλίση 0,5% από το κέντρο του γηπέδου προς την κατεύθυνση της περιμέτρου πρέπει να τηρηθεί για να διευκολυνθεί η αποστράγγιση των ομβρίων υδάτων και να αποφευχθεί η στασιμότητα αυτών στο γήπεδο κάνοντάς το ακατάλληλο για παιχνίδι για αρκετές ώρες. Για προφανείς λόγους ο περιμετρικός φράχτης είναι υποχρεωτικός καθώς χωρίς αυτόν το χώμα θα διασκορπίζεται εκτός του γηπέδου θέτοντας σε κίνδυνο την ακεραιότητα του.

Σε αυτό το σημείο με τη βοήθεια πηχών αλουμινίου με επίπεδη βάση ύψους από 4 έως 5 cm, ανάλογα με το πάχος που θέλουμε να διαμορφώσουμε, δημιουργούμε «ράγες» ανάμεσα στις οποίες θα ρίξουμε το sottomanto, το οποίο στη συνέχεια θα ισοπεδωθεί με ρακλέτες ξύλινες ή αλουμινίου. Η επιφάνεια που θα δημιουργηθεί θα πρέπει να ακολουθεί τη φυσική κλίση. Οι εργασίες θα πρέπει να γίνονται πάντοτε με στεγνό sottomanto. Όταν είναι βρεγμένο απλώνεται πολύ δύσκολα και μόλις στεγνώσει δημιουργεί ατέλειες. Σε κάθε περίπτωση τα παραπάνω θα πρέπει να γίνουν κατά τη διάρκεια ηλιόλουστων ημερών. Τυχόν βροχές θα δημιουργούσαν σημαντικά προβλήματα.

Κυλινδράρισμα

Το πρώτο κυλινδράρισμα πρέπει να γίνει αφού ποτίσουμε καλά ολόκληρη την επιφάνεια του γηπέδου. Το σωστό πότισμα δε χρειάζεται βιασύνη. Μπορεί να πάρει και ώρες. Ο κατάλληλος κύλινδρος για αυτή την εργασία θα πρέπει να ζυγίζει από 300 έως 500 kg. Προφανώς ένας μηχανοκίνητος κύλινδρος πραγματοποιεί την εργασία ευκολότερα και με καλύτερο αποτέλεσμα. Καθ’ όλη τη διάρκεια θα πρέπει να παραμένει υγρός. Εάν είναι στεγνός αυτό σημαίνει ότι το γήπεδο δεν είναι αρκετά υγρό και θα πρέπει να διακόψουμε τη διαδικασία και να αρχίσουμε ξανά το πότισμα. . Στο τέλος του πρώτου κυλινδραρίσματος, η επιφάνεια του γηπέδου θα αναδείξει τυχόν ανισόπεδα μέρη στα οποία θα πρέπει να προσθέσουμε sottomanto μέχρι να αποκατασταθεί η επιπεδότητα.

Νερό, συμπίεση και ήλιος

Νερό, συμπίεση και ήλιος  είναι ό,τι χρειάζεται ένα χωμάτινο γήπεδο για να φτάσει στο επιθυμητό αποτέλεσμα. Το συνεχές κυλινδράρισμα συμπυκνώνει το κοκκινόχωμα και οι φυσικοί άργιλοι που υπάρχουν στο sottomanto λειτουργούν ως συνδετικά υλικά και το κάνουν να “δέσει”. Η επίδραση της εξάτμιση του νερού χάρη στον ήλιο και τη θερμότητα έχει ως αποτέλεσμα ένα γήπεδο ελαστικό αλλά και ταυτόχρονα σταθερό. Συνήθως τις πρώτες μέρες έχουμε μια περίοδο προσαρμογής ξεκινώντας το παιχνίδι με σχολές εκμάθησης προτού αρχίσει το παίξιμο από το αγωνιστικό τμήμα. 

Συντήρηση 

Είναι απαραίτητο να ακολουθείτε τους κλασικούς κανόνες συντήρησης για ένα χωμάτινο γήπεδο, εάν θέλετε να διαρκέσει στο χρόνο. Ποτίστε πολλές φορές τη μέρα κάθε μέρα, κυλινδράρισμα όποτε χρειάζεται και επίσης φροντίστε την αποκατάσταση τυχόν λακκουβών σε κάθε ευκαιρία. Αυτές οι ενέργειες αντιπροσωπεύουν το Α και το Ω μιας σωστής συντήρησης. Στη συνέχεια, με την εμπειρία, οι τεχνικές θα τελειοποιηθούν, ώστε το γήπεδο να αποδίδει τα μέγιστα με την ελάχιστη προσπάθεια. 

Επίλογος 

Για όλα τα παραπάνω θα πρέπει να ευχαριστήσουμε τον αγαπημένο φίλο, συνεργάτη και κορυφαίο συντηρητή της Ιταλίας (και όχι μόνο) Massimiliano Saggia καθώς επίσης και το site του www.tennismyself.com.

Ο Max αναφέρει ότι δεν είναι κατασκευαστής και αυτές είναι οι απόψεις που έχει διαμορφώσει μετά από πολλά χρόνια εμπειρίας ως συντηρητής γηπέδων, σε μια προσπάθεια να εξηγήσει με τον πιο απλό τρόπο πως κατασκευάζεται ένα χωμάτινο γήπεδο τένις. 

Το άρθρο Πώς κατασκευάζεται ένα χωμάτινο γήπεδο τένις ? εμφανίστηκε πρώτα στο Red Clay.